Stop the killing in the Congo. Onder die titel loopt een internetpetitie van Oxfam international, gesteund door de Vlaamse niet-gouvernementele organisaties Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen. Het initiatief roept op de militaire acties tegen de Rwandese Hutu's van de Forces démocratiques de Libération du Rwanda (FDLR) te staken.

De internationale gemeenschap is betrokken partij, omdat de VN-troepen van de Monuc de gemeenschappelijke militaire actie van het Congolese en Rwandese leger, Kimia II genaamd, ondersteunen. Maar volgens Hilde Deman, Grote-Merenspecialiste van Pax Christi en Broederlijk Delen, kan militaire operatie geen duurzame oplossing bieden voor de problematische aanwezigheid van de FDLR. De bevolking van Zuid-Kivu roept daarom op onmiddellijk een einde te maken aan een militaire operatie die gedoemd is te mislukken en alleen een grote humanitaire crisis tot gevolg heeft, schreef ze.

In een beklijvende reeks reportages in De Standaard vorige week leek ook journaliste Ine Roox die gedachte te delen. De Morgen-redacteur Koen Vidal pleitte dan weer voor een voortzetting van de militaire actie en een vervolging van de FDLR-kopstukken door het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Valt de Vlaamse pers weer uiteen in een pro-Hutu en pro-Tutsi kamp? In een genuanceerde reactie geeft minister van Buitenlandse Zaken Yves Leterme toe dat er tal van ontsporingen gebeuren en dat ook de werking van de Monuc beter kan. Maar volgens hem blijft militaire druk op de rebellen nodig, samen met een meer omvattende aanpak met het oog op de terugkeer en/of de relocatiemogelijkheden voor de rebellen en hun families.

De FDLR-aanwezigheid in Oost-Congo is de bron van instabiliteit. Om die op te lossen is wellicht een aanpak van wortel en stok verdedigbaar. Probleem is dat de stok volop wordt gehanteerd met alle gevolgen van dien maar dat er van een wortel amper sprake is. Sinds de FDLR zich vijf jaar geleden in Rome engageerde vreedzaam naar Rwanda terug te keren in ruil voor de mogelijkheid zich politiek te organiseren, bleven in Kigali alle signalen op rood staan. Een eventuele onderhandelde terugkeer naar Rwanda stelt immers een andere levensgrote vraag: die van de democratisering van Rwanda.

© Tertio – Jan De Volder, 28.10.09